Door Frans van Rooij*
Waar de ene maatregel wordt afgeschaft, verschijnt elders weer een nieuwe heffing op wegwerpbekers en -bakjes. Dat onderstreept het belang van een sterke vakvereniging. Die zorgt dat gezond verstand ook een plek krijgt aan de beleidstafel. Zonder vakvereniging wordt het een rommeltje.
Deze keer schrijf ik mijn column met twee petten op. De ene is die van columnist: observerend, soms kritisch, altijd betrokken. De andere pet draag ik al jaren, ook al sta ik niet meer op de voorgrond: die van initiatiefnemer van ProFri, de vakvereniging voor professionele frituurders. En juist die combinatie maakt dat ik bij dit soort dossiers even stilsta.
Een maatregel die niemand hielp
Neem de verplichte meerprijs op wegwerpbekers en -bakjes die plastic bevatten. Die is per 1 januari 2026 afgeschaft. Terecht. De maatregel zorgde vanaf het begin voor onbegrip en weerstand, bij ondernemers én bij consumenten. Aan de toonbank leverde het vooral uitleg, discussie en irritatie op. Niemand werd er beter van.
Daar gaan we weer
Maar terwijl het ene ministerie deze maatregel loslaat, duiken elders alweer plannen op voor nieuwe heffingen en prikkels. Misschien met goede bedoelingen, misschien logisch vanuit een beleidskader, maar voor ondernemers voelt het vooral als: daar gaan we weer. En precies dát laat zien waar het knelt.
Vertrouwen vraagt om samenhang
Als columnist kan ik dat benoemen. Als iemand die jarenlang midden in de branche heeft gestaan, zie ik vooral wat dit doet met het vertrouwen. Ondernemers willen best bewegen. Ze zijn niet tegen verduurzaming, niet tegen verandering. Maar ze willen wel samenhang, voorspelbaarheid en beleid dat aansluit bij de praktijk.
De rol van een vakvereniging
En daar komt die tweede pet om de hoek kijken. Dit soort ‘gedoe’ onderstreept het belang van een sterke vakvereniging. Een vereniging die signalen uit de praktijk ophaalt, bundelt en op tafel legt voordat beleid wordt ingevoerd of bijgestuurd. Niet vanuit emotie, maar vanuit kennis en ervaring.
Meer dan één belang
Dat belang gaat verder dan alleen frituurondernemers. Ook leveranciers, producenten, verpakkingsbedrijven en andere schakels in de keten hebben hier een rol. Als iedereen alleen zijn eigen belang verdedigt, blijft het trekken en duwen. Als je samen optrekt, ontstaat er draagvlak en realistisch beleid.
Gezond verstand aan tafel
Misschien is dat wel de belangrijkste les. Niet elke regel is slecht. Niet elke heffing is per definitie verkeerd. Maar zonder gezamenlijke stem, zonder georganiseerde tegenkracht en zonder verbinding tussen alle schakels, blijft beleid iets wat ondernemers overkomt in plaats van iets waaraan ze meebouwen.
En daar zijn vakverenigingen uiteindelijk voor bedoeld. Niet om te schreeuwen, maar om te zorgen dat gezond verstand ook een plek krijgt aan tafel.
* Frans van Rooij is initiatiefnemer van ProFri en deelt in deze column zijn persoonlijke visie op de frituurbranche en de horeca.
