Fastfood? Of lekkere spijsverstrekkers?

Na het horen van het nieuws over de sterke groei van de hoeveelheid spijsverstrekkende bedrijven, kwamen deskundigen, diëtisten, geleerden, opiniemakers en beleidsmakers uit allerlei hoeken en gaten om ach en wee te roepen.

"Het moet écht minder," kermen ze welhaast in koor. "Er zijn dringend dwingende maatregelen nodig." Ja, de nodige wetenschappers ontpoppen zich verbaal zelfs tot heuse etenschrappers.

Omzet groeide niet navenant

Enfin, de werkelijkheid is dat de gehele horeca de afgelopen twee decennia sterk groeide. Trouwens, de omzet, en dus de verkoop, groeide niet navenant mee. Zo ging fastfood ("fastservice") van 2,23 miljard in 2007 naar 3,73 miljard vorig jaar, aldus het FSIN. Inclusief spijsprijsstijgingen. De spoeling per bedrijf werd dus dunner. O ja, we hadden in 2007 trouwens ook 1,8 miljoen minder inwoners. Dus, nou ja.

Hoe het zij, de groep “fastfoodrestaurants etc.” kende een aanwas van 88 procent. Het segment restaurants kreeg er 73 procent meer bedrijven bij. Veel van die restaurants hebben overigens toenemend snackfood op de kaart. Hoewel een enkele deskundige zorgelijk is over “plofporties” in restaurants, hoor je daar verder niemand over. Houden zo.

Gezond nieuws

De CBS-cijfers worden in de media steevast één op één doorvertaald naar gezondheidszorgen. Dagblad Trouw: “Het aantal fastfoodrestaurants blijft stijgen, ondanks hun ongezonde imago. Een snelle snack blijft aanlokkelijk, ook al weten we dat het ongezond is. Waarom blijven fastfoodrestaurants zo populair?”

BNR Nieuwsradio: “Aantal fastfoodrestaurants verdubbeld: heeft grote implicaties voor de volksgezondheid. Krokante frites, dampende pizza’s en een snelle hap onderweg. Het aantal fastfoodrestaurants in Nederland is in de afgelopen twintig jaar verdubbeld. Fastfood is niet langer een individuele zonde, maar een maatschappelijk probleem geworden dat sociaal-economische gezondheidsverschillen versterkt.”

Tot zover de consequente koppeling die media maken. Het zal geen kwaadaardigheid zijn, en omdat het ook weinig met de werkelijkheid van doen heeft, moet het dus wel een Pavlov-reactie zijn.

Is spijsverstrekker neutraler?

Belegde broodjes, plantaardige foodtruck-gerechten, ambachtelijke patat-friet, koffie, snacks uit eigen keuken, ambachtelijk bereid ijs: het valt allemaal onder het segment “fastfoodrestaurants etc.” Net als hamburgers: van Amerikaanse burgers tot de rundvleesburger van de boer om de hoek.

CBS-segment 56112 (de officiële code) is een uitermate bont gezelschap. Dat maakt het zo'n leuke lekkere club. Inderdaad, overwegend is sprake van snelle service. Net als trouwens in de meeste hedendaagse restaurants.

Maar wat ik toch even kwijt wil: je kunt je afvragen of “fastfood” nog wel als neutrale CBS-naam door het leven kan gaan. Waarom niet simpelweg “eetgelegenheden overig”? Ook kan het CBS de oude, doeltreffende aanduiding “spijsverstrekkers” misschien weer uit het stof halen.

Ik heb namelijk mijn buik vol van die Pavlov-journalistiek en repeat-commentaren van etenschrappers. Ondanks, ik zeg het er maar even bij, mijn geloof in onafhankelijke pers en dito geleerdheid. Wel kamp ik de laatste tijd met angstdromen over grachtengordelgewauwel en caloriecalvinisme.

Heerlijk frietje

Worden wij trouwens collectief écht wel zo dik en krakkemikkig van segment 56112 van het CBS? Flauwekul natuurlijk. Nee, ik ga niet opnieuw herhalen dat het calorische aandeel in onze totale voeding verwaarloosbaar is. Lees dit stukje anders nog maar eens.

Liever denk ik gewoon verlekkerd aan het heerlijke ambachtelijke frietje met mayo en curry, afgelopen zaterdag op een bomvol terras bij Koala Express in Venlo.