De frikandel daalt maar vernieuwt ook
“De halsslagader van de cafetaria.” Zo is het belang van de frikandel voor snackbars ooit door een grossier samengevat. De laatste jaren staat de verkoop onder druk.
Al daalt de verkoop, de frikandel blijft van groot belang voor snackbars, cafetaria’s en andere verkopers van gefrituurde snacks. Frituurwereld serveert drie actualiteiten over de snack des vaderlands.
1. De frikandel daalt
Een koel rekensommetje leert dat de vijf grootste producenten in Nederland en België jaarlijks nog altijd ongeveer 715 miljoen frikandellen maken. Immers, niet alleen in Nederland, maar ook bij onze zuiderburen is het een bestseller.
Door de komst van nieuwe snacks (en afgenomen kwaliteit van een deel van de frikandellen) staat de verkoop onder druk. Al zijn de frikandelvolumes nog altijd enorm, zowel in de supermarkt als de horeca stagneert de afzet.
Ook menige cafetaria koopt minder doosjes frikandellen in. Jaarlijks worden nu via snackbars naar schatting 90 miljoen tot 120 miljoen frikandellen verkocht. Dat aantal heeft ettelijke tientallen miljoenen hoger gelegen.
Ook de supermarktverkoop daalt, zowel bij de frituur- als luchtoven-frikandellen. Volgens cijfers van Circana zitten de airfryer-frikandellen ten opzichte van 2024 liefst 17 procent in de min.
2. De frikandel innoveert
Ondertussen innoveert de frikandel wel. Op met name TikTok wordt driftig geëxperimenteerd met de snack des vaderlands. Influencer Manon van Happen (@hoevetterdebetter) liet recent nog zien hoe je simpel een frikandelcroissant maakt.
Breed wordt bovendien met bijzondere toppings de proef op de som genomen, online, in cafetaria’s, maar ook bij vakwedstrijden als de frituurchallenge Special Masters.
Naast pikante loempidellen (Vanreusel), de shoarmafrikandel (Mora) en nieuwe variaties van het frikandelbroodje, doet ook de zwamfrikandel van zich spreken, gemaakt van oesterzwammen. Op de experimentele frizwamdel van studenten in Delft, liet Oesterzwammenkwekerij Van Lieshout in Liessel een frikandel van zwammen volgen, gemaakt van de stevige voetjes van de oesterzwam.
3. Regionale hitfrik verdwijnt
In de Achterhoek verdween de beroemde frikandel van Hillen. Geestelijk vader Willy Hillen overleed eerder dit jaar op. Als trotse bakker, weigerde Hillen in zijn cafetaria in Winterswijk fabrieksfrikandellen te verkopen.
Dus ging hij ze volgens eigen recept maken toen ze populair werden. Gepaneerde frikandellen van runder- en varkensgehakt van zijn vaste slagerij. Frikandellen van circa 165 gram schoon aan de haak met een eigen kruidenmelange.
Hillen begon ermee in 1976. In de hoogtijdagen verkocht hij 800 tot duizend frikandellen wekelijks. Tot het laatste toe maakte Hillen zijn frikandellen op verzoek, in zijn kelderkeuken in Zelhem.
Daarnaast bleef de frikandelmaker tot op hoge leeftijd sportschutters begeleiden. Hillen nam als schietsporter zelf twee keer deel aan de Olympische Spelen. Zijn frikandelrecept bleef geheim. Dit credo in de Achterhoek is dus verleden tijd: “Alles wat we willen, zijn de frikandellen van Hillen.”
