De energie- en brandstofprijzen blijven doorstijgen. Het dramatische niveau van de energiecrisis 2022 is nog ver weg. Maar direct en indirect heeft de Iran-oorlog veel impact voor de cafetariasector en de rest van de horeca. Wat zeggen en schrijven de deskundigen hierover?
CBS: “Vertrouwen scherp gedaald”
Het vertrouwen van de consument daalt pijlsnel. Deze graadmeter van statistiekbureau CBS betekent iets voor de horeca. Is het vertrouwen laag, dan heeft dit vaak een negatief effect op bestedingen in de branche.
Het CBS over de meest recente meting: “Het consumentenvertrouwen gaat van min-24 in februari naar min-30 in maart. Dat is de grootste daling in bijna vier jaar. Vooral het oordeel over het economisch klimaat verslechtert.”
Ter illustratie: met plus-36 bereikte de index in januari 2000 de hoogste stand ooit. Het laagst gemeten consumentenvertrouwen was in de coronatijd. In oktober 2022 stond de index namelijk op min-59. Het CBS meet het consumentenvertrouwen al sinds april 1986.
Het CBS onderzoekt ook periodiek het economisch vertrouwen van ondernemers. Er zijn nog geen nieuwe cijfers bekend sinds de uitbraak van de Iran-oorlog. Begin dit jaar lag het vertrouwen van horeca-ondernemers echter al laag, namelijk op min-12. Van alle branches was alleen de landbouw nog negatiever. Het gemiddelde van alle bedrijfssectoren samen was in januari afgerond min-2.
ABN Amro: “Inkoop wordt duurder”
Deskundigen van ABN Amro schrijven: “Door hogere energieprijzen stijgen de kosten van voedselproductie en voedseltransport. Dit leidt binnen zes tot negen maanden tot hogere voedselprijzen. De inkoop van restaurants, bars en hotels wordt duurder en stijgt hierdoor.”
Ten overvloede wijst de bank erop dat het nu al bij veel bedrijven geen vetpot is. Eind vorig jaar beoordeelde bijna 24 procent van restaurants en cafés immers de eigen schuldenpositie als “problematisch”, aldus de bank.
“Het doorberekenen van hogere kosten blijkt lastig. De vraag in de horeca kan bij hogere prijzen aanzienlijk afnemen, mede vanwege hoge gevoeligheid bij consumenten voor prijsveranderingen na eerdere inflatiegolven.”
Rabobank: “Druk op marges”
Experts van de Rabobank schrijven over de gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten: “Een afnemende koopkracht van consumenten raakt ook de detailhandel en horeca in 2026. Het herstel wordt bemoeilijkt doordat de verhoging van het minimumjeugdloon in 2027. Dit zorgt voor aanhoudende kostendruk.”
Toch schrijven de deskundigen ook: “De oorlog in het Midden-Oosten heeft op korte termijn een beperkte impact. Afhankelijk van de duur en reikwijdte van het conflict, kunnen hogere inkoopprijzen en energieprijzen wel een verdere druk op de marges zetten.”
In zijn meest negatieve scenario’s voorziet de Rabobank een groei van slechts 0,0 tot 0,3 procent voor de horeca in 2026. Dit is echter het cijfer voor de totale branche, inclusief de effecten van de btw-verhoging in de hotellerie.
ONL: “Politiek in de actiestand”
Ondernemend Nederland (ONL) vindt dat steun voor bedrijven niet langer op zich mag laten wachten. “Onacceptabel. Het kabinet wacht de situatie nog even af, maar ondernemers kunnen niet meer wachten. Zij staan te springen om betaalbare energie en brandstof,” zegt ONL-voorzitter Erik Ziengs.
Hij stelt verder: “De overheid gedraagt zich als een boekhouder, die eerst financiële dekking zoekt en dan pas oog heeft voor de ontstane nijpende situatie. Politici moeten in de actiestand schieten. Aan alle kanten schieten in ons land de kosten in recordtempo omhoog.” Bij ondernemerskoepel ONL is ook vakvereniging ProFri aangesloten.
ProFri: “Een sterke troef”
Niet alleen de energieprijs, ook de voedselprijs komt door de Iran-oorlog verder onder druk. Dat verwacht het bestuur van vakvereniging ProFri. ProFri stelt: “Consumenten houden door duurdere boodschappen minder over voor horecabezoek.”
Maar ook stelt het bestuur: “De frituurbranche heeft juist in economisch onzekere tijden een sterke troef in handen. Een bezoek aan de cafetaria is voor veel consumenten nog altijd een betaalbare en toegankelijke vorm van horeca. Zowel voor een maaltijd ter plaatse of voor de vertrouwde frietavond thuis. Juist daar liggen kansen voor ondernemers die hun zaak op orde hebben en scherp blijven sturen op kosten, marge en aanbod.”
